- Kapasite, binayı kullanacak kişi sayısı ve kullanım türüne göre belirlenir.
- Hız, bina yüksekliği ve beklenen bekleme süresiyle ilişkilidir.
- Yoğun binalarda asansör sayısı ve grup kontrolü trafik hesabıyla belirlenir.
Yanlış seçilmiş bir asansör, binanın ömrü boyunca uzun bekleme, kalabalık kabin ve yüksek enerji tüketimi olarak geri döner. Doğru seçim için mimari proje aşamasında birkaç temel soruyu cevaplamak gerekir.
1. Kapasite: kaç kişi, kaç kilogram?
Asansör kapasitesi kilogram ve kişi sayısıyla birlikte ifade edilir. EN 81-20 standardında kişi başına yaklaşık 75 kg esas alınır; örneğin 630 kg kapasiteli kabin 8 kişi, 1000 kg kapasiteli kabin 13 kişi taşır. Hastane, otel ve ticari yapılarda sedye, valiz ya da yük taşıma ihtiyacı kabin ölçüsünü büyütür.
2. Hız: bina ne kadar yüksek?
Hız arttıkça yolculuk süresi kısalır; ancak alçak binalarda yüksek hız, kısa mesafede tam hıza çıkılamadığı için anlamlı bir fark yaratmaz. Orta yükseklikteki konutlarda 1–1,75 m/sn, ofis ve otellerde 1,75–2,5 m/sn yaygındır. Yüksek katlı yapılar 4 m/sn ve üzerini, gökdelenler ise çok daha yüksek hızları gerektirir.
3. Trafik hesabı: kaç asansör?
Ofis binalarında sabah giriş saatinde, otellerde kahvaltı ve çıkış saatlerinde trafik zirve yapar. Trafik hesabı; beş dakikada taşınması gereken yolcu oranı, ortalama bekleme süresi ve tur süresi gibi değerlerle asansör sayısını ve kapasitesini belirler. Çok asansörlü yapılarda hedef seçimli yönlendirme (DBD), aynı kata gidenleri aynı kabinde toplayarak kapasiteyi verimli kullanır.
4. Erişilebilirlik ve güvenlik
Kabin ölçüsü, kapı genişliği, buton yüksekliği ve sesli anons gibi erişilebilirlik gereklilikleri EN 81-70 standardında tanımlanır. Yangın ve deprem senaryoları da proje aşamasında ele alınmalıdır.
5. Enerji ve işletme maliyeti
Dişlisiz motorlar, VVVF sürücüler ve rejeneratif enerji geri kazanımı işletme maliyetini düşürür. İlk yatırım kadar bakım erişimi ve parça bulunabilirliği de değerlendirilmelidir.
North mühendisleri mimari projeniz üzerinden trafik analizi yaparak sistem, kapasite ve hız önerisi hazırlar. İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
